به گزارش خبرنگار محراب از ناحیه علامه طباطبایی حجت الاسلام و المسلمین حاج علی اکبری ریاست محترم مرکز رسیدگی به امور مساجد استان تهران به تشریح فعالیت ها و برنامه های این نهاد در گفتگو با خبرگزاری بین المللی تسنیم پرداخت.
به گزارش خبرنگار محراب و به نقل از خبرگزاری تسنیم این دیدار که در هفتمین روز از دهه تکریم انجام گردید وی ضمن بازدید از این خبرگزاری مطالبی را پیرامون مرکز رسیدگی به امور مساجد بیان نمود .
وی اظهار داشت :تمدن اسلامی در بستر «مسجد» شکل گرفت و گسترش پیدا کرد
به نظر من از چند منظر این مساله را می‌شود نگاه کرد. در درجه اول اینکه
اساسا چیزی به نام تمدن اسلامی با «مسجد» معرفی می‌شود و در بستر مسجد شکل
گرفته، بالیده و گسترش پیدا کرده و ترویج یافته است. این جمله مشهور است
هرچند شاید عنوان فلسلفی داشته باشد ولی معمولا در امور اجتماعی هم از آن
کمک می‌گیرند که می‌گویند «علت محدثه علت مقدسه است». همان چیزی که در
صدر اسلام با عنوان و ظرفیت‌هایش محور قرار گرفت، مساجد بود. در جامعه
اسلامی مسجد تعریف شده و شناخته شده است و این تعریف استمرار دارد. نمونهٔ
آن را در انقلاب اسلامی می‌توان دید یعنی اگر ما دوباره تجزیه حیات اسلام و
احیای ارزش‌های اسلامی و جامعه اسلامی را در عصر خودمان تجربه می‌کنیم،
می‌بینیم باز همان مسجد است که کارایی داشته و از انقلاب تاکنون این
کارایی را نشان داده است.
در دنیا انقلاب اسلامی ما را به عنوان انقلاب مساجد می‌شناسند. یعنی ما
انقلاب را از مسجد شروع کردیم با مسجد توسعه پیدا کردیم و مسجد آن را حفظ
کرد و نگهداری کرد. این انقلاب ما با همین عنوان شناخته می‌شود. بنابراین
اگر ما به فرهنگ اسلامی برگردیم جایگاه مسجد یک جایگاه عادی و معمولی نیست و
ظرفیت‌های زیادی دارد در حالی‌که گاهی در یک نگاه گسترده، مسجد را در کنار
معابد دیگر می‌بینیم و این اشتباه بزرگی است. تفاوت مسجد با سایر معابد در
سایر ادیان دقیقا در همین بخش است. مسجد یک نهاد فوق‌العاده کارآمد است که
همهٔ بخش‌های دیگر دینی به نوعی به مسجد برمی‌گردد. در خصوص کارکردش در
جامعه نیز چنین است،جامعه سازی و جامعه‌پردازی و تمدن سازی در مباحث فرهنگی
سیاسی، اجتماعی و همه بحث‌ها به مسجد بر می‌گردد.
تجربه ما در انقلاب اسلامی از کارکرد مساجد در مقایسه با معابد دیگر ادیان، تجربه‌ای نو و با طراوت است
تجربه‌ای که ما در انقلاب اسلامی داریم به نظرم تا حد زیادی این امر را
مستغنی می‌کند که ما به سراغ تاریخ تجربهٔ گذشتگان درباره مسجد برویم زیرا
تجربهٔ ما خیلی نو و با طراوت و نزدیک به زمان ما است. اگر همین دورهٔ
خودمان را مطالعه کنیم می‌بینیم که مساجد پایگاه اصلی توحید و سرمایه
اجتماعی و امنیتی و پایگاه اصلی تربیت نیروی انسانی وفادار هستند. به
طوریکه انسان پرورش یافته در دامن مسجد حاضر است جانش را برای آرمان‌هایش
بگذارد بنابراین حدود 97 درصد از شهدای ما بچه‌های مسجد هستند. این کافی
است و ما چیز دیگری نمی‌خواهیم و نیازی به اینکه سراغ نظریه پردازی‌ها
برویم، نداریم. شاهد جلوی چشم ما است. در جریان دفاع مقدس ما این امر را
تجربه کردیم. در ایجاد همبستگی اجتماعی و ایجاد اخوت ایمانی، نقش مسجد را
به خوبی تجربه کردیم. عالیترین و زیبا‌ترین سطح ارتباطات انسانی طبق قواعد
اسلامی را می‌توانیم در مسجد تجربه کنیم. ما دیده‌ایم در بین مومنین به
واسطه حضور در مسجد یک همبستگی ایمانی و اسلامی به وجود می‌آید و این پیش
چشم ما است. از این قبیل کار‌ها یک مثال اخیری هم می‌شود زد.
وی با بیان این مطلب که مسجد هنوز سنگر اصلی است و باید به سنگر بودن مسجد بازگردیم افزود :
مسجد هنوز سنگر اصلی است/باید به سنگر بودن مسجد برگردیم
این تحلیل درست و به جایی است که امروز وظیفه مساجد در سنگر جبهه جنگ نرم
بسیار مهم و حساس‌تر از دوران جنگ سخت است. متاسفانه بچه‌های انقلاب
مادرشان را فراموش کرده‌اند و احساس کردند اگر بروند جاهای دیگری موفق
می‌شوند. از روحانیت بگیر تا دیگران. سنگرهای اصلی را یک مقدار رها و
خالی کردیم به امید فتح سنگرهای دیگر و از این ظرفیت‌های ممتاز و عظیم تا
حد زیادی خودمان را محروم کردیم. اگرچه در همین سال‌ها باز آن مجموعه‌هایی
که کارهای متفاوت و اصلی و پایه‌ای را بدون سر و صدا انجام می‌دادند باز هم
مساجد ما بودند.به ویژه بعضی از مسجد‌ها که امام جماعتی هوشیار و عاقب
اندیش و به معنای دقیق کلمه مربی داشتند. مساجدی که از این ظرفیت بهره‌مند
بودند و از کارگزاران خوشفکری برخوردار بودند باز در همین سال‌ها هم همین
نقش‌ها را ایفا کردند. اما در یک نگاه کلان احساس می‌کنیم که از ظرفیت‌های
مساجد استفاده مناسبی نمی‌شود. چون مساجد یک حلقهٔ اتصال معنوی و ملکوتی
دارند که کاملا این قطعه از زمین را فارغ از بحث‌های اجتماعی و فرهنگی و
سطحیمتفاوت می‌کند. یعنی یک امکان معنوی خاص و یک ارتباط باطنی این قطعه از
خاک را با آن سوی افلاک و با ملکوت عالم ارتباط داده و به آن، تاثیر
فوق‌العاده‌ای می‌دهد.خاک مسجد یک چنین اثری دارد البته با فرض اینکه
«المَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ» به همین خاطر
طبق نص قرآن کریم انگیزه موسسین در ساخت مسجد در انجام ماموریت و
کارکرد‌های آن، اثر فوق العاده‌ای دارد.
وی همچنین در مورد بانک اطلاعاتی مساجد نیز فرمود:
بانک اطلاعاتی مساجد موجود و فعال به زودی تهیه و منتشر می‌شود/آمار مساجد از 75 هزار تا 65 هزار گفته می‌شود اما برآورد درستی نیست
آن آمارهایی که خواستید را به صورت دقیق و کشوری نداریم و آن چیزی که
ارائه می‌شود دقیق نیست. ما در همین سال‌های اخیر که خودمان در استان تهران
شروع به کار کردیم، آمارهای اولیه ما یک چیز بود و الان یک چیز دیگری شده
است. مثلا یک زمانی می‌گفتند در تهران هزار و 800 مسجد است و در حال حاضر
از دو هزار و 200 تا مسجد هم عبور کرده است. یعنی این همه تفاوت را مشاهده
می‌کنیم. این بخاطر همین بی‌مهری است که گفتم در بخش‌های دیگر وجود دارد.
ما تازه داریم رصد می‌کنیم که چه تعداد مسجد در استان‌ها است. در حال حاضر
وضعیت آماری ما بهتر است. یعنی داریم یک بانک اطلاعاتی طراحی می‌کنیم و این
مژده‌ای است که من به مردم می‌دهم. ان شاءالله با جمع‌بندی این بانک
اطلاعاتی که حدود 900 مولفه و شاخص اطلاعاتی در آن پیش‌بینی شده است مساجد
اطلاعات خود را وارد می‌کنند و از امتیازات و پایگاه‌های خود اطلاعاتی ثبت
می‌کنند و تمام بخش‌ها را از گذشته و حال تا برنامه‌های جاری مساجد پوشش
می‌دهند.این بانک اطلاعاتی که ان شاءالله به زودی نهائی می‌شود پیامدهای
خوبی دارد.
تاکنون 80 درصد کار انجام شده است و این اتفاق مبارکی است که در استان
تهران رخ داده و ما می‌توانیم بر این اساس برنامه‌ریزی و نقشه‌پردازی برای
مساجد داشته باشیم و این یک فرصت مغتنمی است.در مورد آن نکته‌ای که در خصوص
اطلاعات و آمار پرسیدید باید بگویم که در کشور اصلا وضعیت دقیقی درباره
تعداد مساجد نداریم. از 75 هزار مسجد تا 65 هزار مسجد آماری است که گفته
می‌شود و فاصله زیادی است. ما نمی‌توانیم بگوییم کدامیک از این‌ها درست
است. در مورد این که چه مقدار کمبود مساجد داریم هم مساله‌ای است که در
ارتباط با شهر تهران باید یک برداشت عالمانه و کار‌شناسانه از آن داشته
باشیم. یعنی شاخص‌های جمعیتی، سرزمینی و امثال این‌ها را بگذاریم کنار
همدیگر و برآورد کنیم که در شهر تهران حداقل چند هزار مسجد جامع کم داریم و
مسجد جامع با مسجد محله فرق دارد.
ناحیه علامه طباطبایی-مرکز رسیدگی به امور مساجد